Փետրվարի վերջը և մարտի սկիզբը տարվա ամենադրամատիկ ժամանակահատվածն են։ Օրացույցն արդեն խոստանում է տաք օրեր, բայց պատուհանից այն կողմ հաճախ տեսնում ենք բուք ու սառնամանիք։ Սա պարզապես եղանակային քմահաճույք չէ. սա բնության երկու հզոր ուժերի՝ հեռացող ձմռան և հարձակվող գարնան իրական «ճակատամարտն» է։
1. Մթնոլորտային «ցնցումներ». Գիտական բացատրությունը
Ինչո՞ւ է հենց հիմա քամին ավելի սուր, իսկ ցուրտը՝ ավելի թափանցող։ Գիտնականները սա բացատրում են մթնոլորտային ճնշման կտրուկ տատանումներով։ Արևն արդեն սկսում է տաքացնել երկիրը, բայց Արկտիկայից եկող սառը օդային զանգվածները դեռ չեն ուզում զիջել իրենց դիրքերը։
Այս երկու հակադիր հոսանքների բախման արդյունքում առաջանում են ուժեղ քամիներ և անկայուն տեղումներ։ Բացի այդ, գոյություն ունի «ջերմային իներցիա» հասկացությունը. չնայած օրը երկարել է, հողը և ջրային տարածքները դեռ սառցակալած են, և նրանցից բխող սառնությունը չեզոքացնում է առաջին թույլ ճառագայթները։
2. «Պառավի ուլերը» և հայկական ավանդույթները
Մեր նախնիները հազարամյակներ շարունակ հետևել են այս անցմանը և ստեղծել հետաքրքիր պատմություններ։ Ամենահայտնին «Պառավի ուլերի» լեգենդն է։ Ըստ ավանդության՝ մի պառավ, կարծելով, թե ձմեռն անցել է, դուրս է գալիս սարերը՝ իր ուլերին արածեցնելու և սկսում է ծաղրել Մարտ ամսին։ Մարտը բարկանում է, ձմռանից երկու օր «փոխ առնում» ու այնպիսի բուք սարքում, որ պառավն ու իր ուլերը սառչում են։
Սա ժողովրդական զգուշացում է այն մասին, որ գարնանային առաջին խաբուսիկ տաքությանը չպետք է վստահել մինչև մարտի կեսերը։
3. Ինչո՞ւ է ձմռան «վերջին շունչը» հոգեբանորեն ավելի ծանր
Հետաքրքիր է, որ -5 աստիճանը դեկտեմբերին մեզ ավելի թեթև է թվում, քան փետրվարի վերջին։ Պատճառը մեր հոգեբանական հոգնածությունն է։
Վիտամինային քաղց. Ձմռան վերջին օրգանիզմի պաշարները սպառվում են։
Սպասման գործոն. Մեր ուղեղն արդեն «կարգավորվել է» գարնանային ռեժիմի վրա, և ցանկացած ձյուն ընկալվում է որպես անարդարություն կամ հետընթաց։
Լույսի պակաս. Չնայած օրը երկարել է, արևային օրերի քանակը դեռ քիչ է, ինչն ազդում է սերոտոնինի մակարդակի վրա։
4. Ի՞նչ է կատարվում բնության «կուլիսներում»
Մինչ մենք դժգոհում ենք ցրտից, բնության մեջ արդեն սկսվել է մեծ վերակառուցումը։
Ծառերի արթնացումը. Թվում է՝ նրանք մերկ են ու սառած, բայց բնի ներսում հյութերն արդեն սկսել են շարժվել դեպի վեր։
Կենդանական աշխարհ. Թռչունների երամները սկսում են իրենց երկար ճանապարհը դեպի տուն, իսկ քուն մտած կենդանիների նյութափոխանակությունն արագանում է։
Ինչպե՞ս «ողջ մնալ» այս անցումային շրջանում
NewsMag-ի խորհուրդները՝ ձմռան վերջին հարվածին դիմակայելու համար.
Մի՛ շտապեք հագնվել թեթև. Գարնանային մրսածությունն ամենադժվարն է բուժվում։
Ավելացրեք գույներ. Քանի դեռ դրսում մոխրագույն է, օգտագործեք վառ դետալներ հագուստի կամ ինտերիերի մեջ։
Պլանավորեք. Գարունը նոր սկիզբների ժամանակ է։ Սկսեք գրել ձեր «գարնանային անելիքների ցանկը» (Bucket list) հենց հիմա։
Հիշե՛ք. որքան էլ ձմեռը երկարի, նա երբեք չի հաղթել գարնանը։ Իսկ դուք սիրո՞ւմ եք մարտյան այս խառնաշփոթը, թե՞ նախընտրում եք կայուն եղանակ: