Այսօր Սերգեյ Փարաջանովի ծննդյան օրն է։ Մի մարդու, ով ապրեց ամենաոչազատ համակարգում, բայց եղավ ամենաազատ արվեստագետը։
Փարաջանովն ապացուցեց, որ գեղեցկությունը զենք է։ Նա չէր նկարահանում պարզապես կինո, նա ստեղծում էր տեսողական աղոթք, որտեղ յուրաքանչյուր կադր գեղանկար է։ Նրա կյանքը մեզ սովորեցնում է՝ եթե քեզնից խլում են հնարավորությունը ստեղծելու մեծը, ստեղծիր այն ամենից, ինչ ձեռքիդ տակ է՝ թղթի կտորից, չորացած ծաղկից կամ հին լուսանկարից։
Փարաջանովը չուներ հայրենիքի մեկ հասցե. նա ծնվել էր Վրաստանում, արմատներով հայ էր, ապրել ու ստեղծագործել էր Ուկրաինայում և պատկանում էր ամբողջ աշխարհին։
«Ես վրեժ կլուծեմ աշխարհից սիրով»։ Սա էր նրա կարգախոսը։ Շնորհավո՛ր ծնունդդ, Վարպետ։
5 բան, որ գուցե չգիտեիք Փարաջանովի մասին
-
Ազատություն՝ անգամ բանտում. Երբ Փարաջանովին արգելում էին կինո նկարահանել և փակել էին բանտում, նա չդադարեց ստեղծագործել։ Նա կաթի կափարիչներից պատրաստում էր «մեդալիոններ»՝ դրանք մշակելով եղունգով։ Հետագայում այդ մեդալիոններից մեկը ձուլվեց արծաթից և դարձավ «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակը։
-
Կոլաժների վարպետը. Փարաջանովն ասում էր. «Ես թույլ չտվեցի ինձ նկարահանել կինո, և ես սկսեցի կոլաժներ անել։ Կոլաժը սեղմված ֆիլմ է»։ Նա կարող էր սովորական աղբից կամ հին կտորներից ստեղծել գլուխգործոց։
-
Ֆելինիի ընկերը. Համաշխարհային կինոյի մեծերը՝ Ֆելինին, Անտոնիոնին, Տարկովսկին, հիացած էին նրանով։ Ֆելինին մի անգամ նրան նամակ էր գրել, որը Փարաջանովը բանտում օգտագործել էր որպես… թաշկինակ, որպեսզի ցույց տա իր արհամարհանքը համակարգի նկատմամբ։
-
«Նռան գույնը» և գրաքննությունը. Ֆիլմի սկզբնական անունը եղել է «Սայաթ-Նովա», բայց խորհրդային իշխանություններն արգելեցին այն՝ համարելով չափազանց միստիկ։ Նրանք փոխեցին անունը և վերամոնտաժեցին ֆիլմը, բայց անգամ այդ տեսքով այն մնաց որպես կինոյի բարձրակետ։
-
Տուն-թանգարանը, որտեղ նա չապրեց. Երևանի Փարաջանովի թանգարանը կառուցվել է նրա կենդանության օրոք, բայց նա այդպես էլ չհասցրեց բնակվել այնտեղ՝ մահանալով բացումից առաջ։
