Մեր ուղեղը բարդ մեխանիզմ է, որը հաճախ մեզ հետ «խաղեր է խաղում»։ Newsmag-ն առանձնացրել է 5 հետաքրքիր էֆեկտ, որոնց դուք հաստատ հանդիպել եք առօրյայում։
1. «Դռան էֆեկտ» (The Doorway Effect) 🚪
Եղե՞լ է այնպես, որ մտնեք սենյակ ու հանկարծ մոռանաք՝ ինչի համար էիք եկել։ Սա սովորական մոռացկոտություն չէ։ Գիտնականները պարզել են, որ դռան շեմն անցնելը ուղեղի համար ծառայում է որպես «իրադարձության սահման»։ Ուղեղը արխիվացնում է նախորդ սենյակի մտքերը՝ տեղ բացելով նոր միջավայրի համար։ Այդ պատճառով մենք հաճախ «կորցնում» ենք մեր միտքը սենյակից սենյակ անցնելիս։
2. «Փարիզյան սինդրոմ» (Paris Syndrome) 🗼
Սա հոգեբանական վիճակ է, որը հիմնականում զգում են զբոսաշրջիկները (հատկապես ճապոնացիները), երբ այցելում են Փարիզ և հիասթափվում են։ Նրանց պատկերացրած ռոմանտիկ ու կատարյալ քաղաքը չի համապատասխանում իրականությանը՝ աղմուկին, կեղտոտ փողոցներին և ոչ այնքան հյուրընկալ սպասարկմանը։ Սա ապացուցում է, թե որքան ուժեղ կարող է լինել իդեալականացված պատկերացման ազդեցությունը մեր հոգեկանի վրա։
3. «Պետրիկոր»՝ անձրևի հոտի կախարդանքը 🌧️
Գիտե՞իք, որ մարդիկ անձրևի հոտի նկատմամբ ավելի զգայուն են, քան շնաձկները՝ ջրում արյան հոտի նկատմամբ։ Այդ հոտը կոչվում է «Պետրիկոր»։ Այն առաջանում է բույսերի յուղերի և հողի բակտերիաների փոխազդեցությունից։ Էվոլյուցիայի ընթացքում մեր նախնիների համար անձրևի հոտը նշանակել է կյանք և սնունդ, այդ պատճառով այն մեզ մոտ ենթագիտակցորեն հանգստություն և հաճույք է առաջացնում։
4. «Որոշումների հոգնածություն» (Decision Fatigue) 🧠
Ինչո՞ւ է երեկոյան այդքան դժվար կողմնորոշվել, թե ինչ ուտել կամ ինչ դիտել։ Ուղեղն ունի որոշումներ կայացնելու սահմանափակ լիմիտ։ Որքան շատ ընտրություն եք կատարում օրվա ընթացքում (նույնիսկ մանրուքների շուրջ), այնքան ավելի է թուլանում ձեր կամքի ուժը երեկոյան։ Հենց սա է պատճառը, որ Սթիվ Ջոբսը կամ Մարկ Ցուկերբերգը միշտ նույնանման հագուստ են կրում՝ իրենց ուղեղի էներգիան կարևոր որոշումների համար խնայելու նպատակով։
5. Կարմիր գույնի ազդեցությունը ❤️
Հոգեբանները պարզել են, որ կարմիր գույնը ենթագիտակցորեն ընկալվում է որպես գերիշխանության և ուժի նշան։ Օրինակ՝ սպորտում այն մարզիկները, ովքեր կարմիր համազգեստ են կրում, ավելի հաճախ են հաղթում, քանի որ այդ գույնը բարձրացնում է սեփական ինքնավստահությունը և մի փոքր «ճնշում» մրցակցին։
Իսկ դուք զգացե՞լ եք «Դռան էֆեկտը» ձեր վրա։ Քանի՞ անգամ եք մտել սենյակ ու կանգնել՝ չհիշելով պատճառը։
