«Դիպլոմը դարակում, իսկ աշխատանքը՝ բոլորովին այլ ոլորտում»։ Սա այն սցենարն է, որից վախենում է յուրաքանչյուր ուսանող, բայց որին, ցավոք, բախվում են հազարավոր շրջանավարտներ ամեն տարի։ Մենք սովոր ենք լսել, որ բարձրագույն կրթությունը հաջողության տոմս է, բայց իրականում շատերի համար այն դառնում է պարզապես 4 տարվա կորսված ժամանակ և չարդարացված սպասելիքներ։
Ինչո՞ւ է այդպես ստացվում։ Արդյո՞ք խնդիրը միայն կրթական համակարգի կամ տնտեսության մեջ է։ Իրականությունը հաճախ ավելի դաժան է. մենք ինքներս ենք թույլ տալիս ռազմավարական սխալներ հենց առաջին կուրսից սկսած, որոնք մեզ դարձնում են «դիպլոմով գործազուրկ» կամ ստիպում են 25 տարեկանում ամեն ինչ սկսել զրոյից։
Ահա այն 3 հիմնական թակարդները, որոնց մեջ ընկնում են գրեթե բոլոր ուսանողները, և հուշումներ, թե ինչպես փոխել խաղի կանոնները հենց հիմա։
Սխալ №1. Հավատալ, որ միայն դասախոսությունները բավարար են (Տեսության թակարդը)
Շատ ուսանողներ կարծում են, որ եթե իրենք գերազանցիկ են և անգիր գիտեն բոլոր դասագրքերը, ապա գործատուները հերթ կկանգնեն իրենց դռան առաջ։ Իրականությունը դաժան է. այսօրվա աշխատաշուկան փոխվում է ավելի արագ, քան թարմացվում են համալսարանական ծրագրերը։ Տեսությունը հիմք է, բայց այն առանց պրակտիկայի «մեռյալ» գիտելիք է։
Լուծումը. Սկսեք փնտրել պրակտիկա (internship) արդեն 2-րդ կուրսից։ Նույնիսկ եթե դա անվճար է կամ խլում է Ձեր ազատ ժամանակը, դա Ձեզ տալիս է ամենակարևորը՝ իրական փորձ։ Գործատուն նայում է ոչ թե Ձեր նշանակումների մատյանին, այլ այն գործիքներին, որոնցով Դուք կարող եք լուծել իր խնդիրները։
Սխալ №2. «Soft Skills»-ի և հաղորդակցության անտեսումը
Դուք կարող եք լինել հանճարեղ ծրագրավորող, տնտեսագետ կամ իրավաբան, բայց եթե չեք կարողանում թիմում աշխատել, ներկայացնել Ձեր մտքերը կամ բանակցել, Ձեր կարիերայի աճը կանգ կառնի հենց սկզբում։ Ժամանակակից աշխարհում «փափուկ հմտությունները» (soft skills) հաճախ ավելի բարձր են գնահատվում, քան նեղ մասնագիտական գիտելիքները։
Լուծումը. Մասնակցեք ուսանողական նախագծերի, կամավորական աշխատանքների, հանրային ելույթների դասընթացների։ Սովորեք լսել, քննադատություն ընդունել և կառուցողական երկխոսություն վարել։ Հիշեք՝ մարդիկ աշխատանքի են ընդունում մարդկանց, ոչ թե «ռոբոտների»։
Սխալ №3. Կապերի (Networking) բացակայությունը
«Կարևոր չէ՝ ինչ գիտես, կարևոր է՝ ում գիտես»։ Սա միայն կոռուպցիայի կամ «ծանոթ-բարեկամի» մասին չէ։ Դա պրոֆեսիոնալ ցանցի մասին է։ Շատ թափուր հաստիքներ նույնիսկ չեն հասնում հայտարարությունների կայքերին, քանի որ դրանք լրացվում են ներքին երաշխավորությունների միջոցով։ Եթե 4 տարի սովորել եք ու չունեք ոչ մի ծանոթ Ձեր ոլորտի մասնագետների շրջանում, Դուք կորցրել եք հսկայական հնարավորություն։
Լուծումը. Դարձեք ակտիվ LinkedIn-ում, հաճախեք ոլորտային կոնֆերանսների, սեմինարների և «meetup»-ների։ Շփվեք դասախոսների հետ, ովքեր նաև գործնական աշխարհում են։ Ձեր համակուրսեցին վաղը կարող է լինել մի ընկերության տնօրեն, որտեղ Դուք կցանկանաք աշխատել։ Սկսեք կառուցել Ձեր շրջապատը հենց այսօր։
Եզրակացություն
Համալսարանը ոչ թե «սպասասրահ» է, որտեղ պետք է սպասել 4 տարի դիպլոմ ստանալու համար, այլ լաբորատորիա՝ ինքնադրսևորման համար։ Մի՛ եղեք պասիվ սպառող, եղեք Ձեր կարիերայի ճարտարապետը։ 4 տարին բավական է թե՛ սխալվելու, թե՛ այդ սխալների վրա հաջողություն կառուցելու համար։
