Գլխավոր Դեսից-դենից 80 փաստ կորոնավիրուսի մասին. BBC

80 փաստ կորոնավիրուսի մասին. BBC

691
0

Միացեք մեր Ֆեյսբուքյան էջին

Araratnews.am-ը գրում է․

Կորոնավիրուսի մասին այնքան շատ տեղեկություններ կան, որ դուք հնարավոր է, որ սուզվեք դրանց մեջ: BBC-ն որոշել է ամփոփել ամենակարևորը և ներկայացնել 80 փաստ այդ հիվանդության մասին:

Փաստ 1. Covid-19-ը և SARS-CoV-2-ը նույնը չեն: Covid-19-ը նոր հիվանդություն է, որն առաջացել է նոր կորոնավիրուսից: SARS-CoV-2-ը հենց վիրուսի անունն է:

Փաստ 2. CoV-ը կորոնավիրուսի կարճ տարբերակն է: Այդպես են անվանում վիրուսների ընտանիքը (ընդհանուր առմամբ դրանք մոտ 40-ն են), որոնք արտաքինից թագ են հիշեցնում՝ իրենց փշանման ընձյուղների պատճառով:

Փաստ 3. Կորոնավիրուսները կենսաբանական ինքնակոչիկներ են: Փշի ամեն մի ծայրը նմանակում է օգտակար նյութի մոլեկուլներին, այդպիսով բջջի ռեցեպտորներն ուրախությամբ ներս են ընդունում (քաշում են այն իրենց մեջ), իսկ այդ փշի հետ բջիջ է անցնում (ներխուժում) ամբողջ վիրուսը:

Փաստ 4. «Նոր կորոնավիրուս» տերմինը (nCoV) նշանակում է, որ նախկինում այն չի հանդիպել ոչ միայն գիտնականներին, այլև մեր բջիջներին:

Փաստ 5. Ավելի քան 2 միլիոն տարվա էվոլյուցիայի ընթացքում մեր իմունային համակարգը սովորել է պայքարել առավել հայտնի վարակների դեմ, բայց նոր կորոնավիրուսն անսպասելիորեն է վրա հասել: Սա է պատճառը, որ այն հաղթահարելը դժվար է, իսկ նրանով վարակվելը՝ հեշտ:

Փաստ 6. Հայտնվելով բջջի մեջ՝ վիրուսը «գրավում է այն» (զավթիչ է ներկայանում), վերահսկողություն է հաստատում վերջինիս վրա՝ ստիպելով անվերջ արտադրել իր սեփական պատճենները: Սկսվում է շղթայական ռեակցիա: Արդյունքում բջիջը մահանում է, բայց վարակակիրը դառնում է վարակիչ:

Փաստ 7. Վարակի սկզբնական շրջանում նոր կորոնավիրուսն ակտիվորեն բազմանում է կոկորդում և վերին շնչուղիների շրջանում: Այնուհետև վարակն իջնում է և կարող է հասնել թոքերին՝ առաջացնելով բորբոքում:

Փաստ 8. Ահա թե ինչու վարակի առաջին ախտանիշը հազն է: Միայն դրանից հետո ջերմությունը սկսում է բարձրանալ:

Փաստ 9. Կամ չի բարձրանում. Ուհանի հիվանդների 30%-ի դեպքում հիվանդանոց ժամանելու պահին ջերմությունը նորմայից բարձր չի եղել:

Փաստ 10. Վարակվածներից շատերը (18%-ը կամ գրեթե հինգից մեկը) նույնիսկ հազ չեն ունեցել: Հիվանդությունը առանց ախտանիշների կարող է լինել. մարդը գուցե չկասկածի էլ, որ հիվանդ է:

Փաստ 11. Միևնույն ժամանակ, նման ասիմպտոմատիկ հիվանդը դեռ վարակի ակտիվ կրող է և կարող է վարակել ուրիշներին:

Փաստ 12. Եթե Covid-19-ը մեղմ է, դրա ախտանիշները շատ նման են սովորական սեզոնային գրիպի ախտանիշներին. չոր հազ, տենդ, ընդհանուր թուլություն, երբեմն մկանների ցավ կամ գլխացավ:

Փաստ 13. Այն նաև բուժվում է այնպես, ինչպես սովորական գրիպը`տանը, սիմպտոմատիկորեն:

Փաստ 14. Կորոնավիրուսի ամենատարածված ախտանիշներից մեկը`համի և/կամ հոտի զգացողության կորուստն է:

Փաստ 15. Այն չի հայտնաբերվել բոլոր վարակակիրների մոտ, բայց կարող է լինել միակ ախտանիշը:

Փաստ 16. Այսպիսով, եթե հանկարծ դադարեք զգալ հոտը կամ համը, ապա սա զգուշանալու և միջոցներ ձեռնարկելու առիթ է:

Փաստ 17. Կարևոր է. նոր կորոնավիրուսով վարակակիրը վտանգավոր է դառնում ուրիշների համար վարակվելուց անմիջապես հետո՝ շատ վաղուց, երբ վարակակիրն ունեցել կամ էլ չի ունեցել առաջին ախտանիշները:

Փաստ 18. Լավ նորություն. որքան ավելի վտանգավոր է վիրուսը, այնքան ավելի վատ է այն տարածվում: Սպանելով իր տիրոջը՝ վիրուսն այլևս չի կարող վարակել ուրիշներին: Հետևաբար՝ վիրուսը հազվադեպ է մուտացվում ավելի մահացու ձևի. դա նրա շահերից չի բխում:

Փաստ 19. Վատ նորություն. SARS-CoV-2 -ը այլ կատեգորիայից է: Այս վիրուսը տիրոջը դարձնում է վարակակիր, բայց անմիջապես չի դրսևորվում կամ ընդհանրապես չի դրսևորվում, այնպես որ՝ վարակակիրը հասցնում է վարակել ևս մի քանի մարդու:

Փաստ 20. Միջին հաշվով, նոր կորոնավիրուսով յուրաքանչյուր վարակակրի հաջողվում է վարակել 2-4 առողջ մարդու: Այս թիվը ավելի բարձր է, քան սեզոնային գրիպի դեպքում (1.3), բայց ավելի ցածր, քան կարմրուկի դեպքում (12+):

Փաստ 21. Չնայած, ինչպես ցանկացած վարակ, SARS-CoV-2 կորոնավիրուսը նույնպես ունի այսպես կոչված «սուպերտարածող-կրողներ», որոնք անհամեմատ ավելի շատ մարդկանց են վարակում՝ հարյուրավոր կամ նույնիսկ հազարավոր:

Փաստ 22. Հարավային Կորեայում վիրուսը վերահսկվում էր, մինչև որ դեպքերի թիվը հասավ 30-ի: Բայց կինը, ում անվանում են «հիվանդ 31», միանգամից վարակել է մոտ 1200 մարդու:

Փաստ 23. Պարզվեց, որ նա շատ կրոնասեր է և շարունակում էր եկեղեցի գնալ՝ չնայած հազին և տեմպին՝ անտեսելով Կորեայի իշխանությունների հորդորները:

Փաստ 24. 10 օրվա ընթացքում Հարավային Կորեայում վարակվածների թիվն աճել է՝ 30-ից հասնելով 5000-ի:

Փաստ 25. Covid-19-ից մահացությունների մակարդակը դեռևս դժվար է ճշգրիտ հաշվարկել, բայց հետազոտությունների մեծ մասը այն գնահատում է 1-3%:

Փաստ 26. Սա մոտ 20 անգամ ավելի բարձր է, քան սեզոնային գրիպի դեպքում, բայց նույնիսկ մոտ չէ կորոնավիրուսային SARS-ի նախորդներին (10%) և MERS-ին (25%):

Փաստ 27. Covid-19-ից մահացությունը մեծապես կախված է առողջապահական համակարգի ընդհանուր ծանրաբեռնվածությունից և օգնության արագությունից. եթե Գերմանիայում այն կազմում է ընդամենը 0,3%, ապա Իտալիայում ՝ գրեթե 9% է:

Փաստ 28. 70 տարեկանից բարձր տարիքային խմբում մահացությունների մակարդակը գերազանցում է 5%-ը, 80-ից բարձր տարիքային խմբում՝ տասից մեկը մահանում է վիրուսից:

Փաստ 29. Ահա թե ինչու` այժմ ամբողջ աշխարհի իշխանությունների հիմնական խնդիրն է հնարավորինս երկարաձգել համաճարակը՝ կանխելով մեծ թվով մարդկանց Covid-19-ով միաժամանակ վարակվելը:

Փաստ 30. Համաճարակը զարգանում է արագ տեմպերով. 100 հազար հիվանդի առաջին ախտորոշումից անցել է 67 օր, 11 օրվա ընթացքում երկրորդ 100 հազարը հիվանդացավ, չորս օրվա ընթացքում՝ երրորդը:

Փաստ 31. Ամեն օր վիրուսով վարակվածների թիվն ավելանում է մոտ մեկ երրորդով:

Փաստ 32. Համաճարակը հասել է աշխարհի ամենահեռավոր անկյուններ՝ ներառյալ հայտնի Զատիկ կղզին, որտեղ երեքշաբթի, մարտի 24-ին, պաշտոնապես հաստատվել է առաջին վարակակիրը՝ 42-ամյա մի տղամարդ:

Փաստ 33. Փորձագետները նախազգուշացնում են. ձեզ հարկավոր է նախապես հոգեբանորեն պատրաստվել, որ վարակվածների թիվը կարող է հասնել տասնյակ միլիոնների, իսկ մահացածներինը՝ գուցե հարյուր հազարների:

Փաստ 34. Հայտնի չէ, թե որտեղից է եկել SARS-CoV-2-ը, բայց չղջիկներն ու պանգոլինները դրա նման վիրուսներ են կրում:

Փաստ 35. Ամենայն հավանականությամբ, վիրուսը մուտացվել է և փոխանցվել ինչ-որ այլ կենդանու և նրանից էլ մարդուն:

Փաստ 36. Վիրուսը վտանգավո՞ր էր մարդու համար այն պահին, երբ առաջին հիվանդը վարակվեց նրանով: Կամ այն մուտացվեց և սովորեց ներթափանցել մեր բջիջները՝ արդեն մարդու մեջ գտնվելո՞վ: Գիտնականները դեռ չեն գտել այս հարցերի պատասխանները:

Փաստ 37. Եթե վիրուսը վտանգավոր էր արդեն մարդու հետ շփման ժամանակ, նշանակում է, որ այն դեռ կարող է քայլել ինչ-որ տեղ կենդանիների աշխարհում և վաղ թե ուշ նորից վարակել մարդկանց:

Փաստ 38. Ահա թե ինչու, Ուհանում բռնկման սկզբում առաջին բանը, որ նրանք արեցին, շուկաները փակելն էր, որտեղ վաճառվում էր խառը որսամիս:

Փաստ 39. Սա, ի դեպ, Չինաստանում սովորական միջոցառում է. այնտեղի շուկաները առաջին հերթին փակում են, երբ կասկածում են նոր վարակի մասին, և անցկացվում է կարանտին: Սա սովորաբար օգնում է, բայց այս անգամ արդեն ուշ էր. ասիմպտոմատիկ վիրուսն արդեն անցել էր «ժողովրդին»:

Փաստ 40. Ոչ, վիրուսը չի փախչել կենսաբանական լաբորատորիայից, որքան էլ որևէ մեկը չցանկանա դրան հավատալ:

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այստեղ